Bir şehrin su şebekesi aksadığında her şey yavaşlar; mutfakta yemek pişmez, temizlik yapılamaz, bahçeler kurur. Vücudumuzda da su, besinleri hücrelere taşıyan, atıkları dışarı çıkaran ve ısıyı dengeleyen bir şebeke gibi çalışır. Su tüketimi çoğu zaman beslenmenin en basit ama en çok ihmal edilen konusudur. Bu sayfada suyun görevlerini, ihtiyacın nasıl hesaplanacağını ve gün içine nasıl yayılacağını anlatıyoruz.
Suyun Vücuttaki İşleri
Yetişkin bir bedenin yarısından fazlası sudan oluşur. Su, kanın akışkanlığını korur, sindirimde besinlerin çözünmesine yardım eder, eklemleri kayganlaştırır ve terleme yoluyla vücut ısısını düzenler. Lifli besinlerin bağırsakta işini yapabilmesi için de yeterli sıvı gerekir. Kısacası su, diğer bütün besin öğelerinin görevini yapabilmesi için zemin hazırlar. Bu zemin eksik kaldığında en dengeli tabak bile beklenen faydayı tam olarak sağlayamaz.
Günlük İhtiyacı Hesaplamak
Herkese aynı sayıda bardak önermek pratik görünse de ihtiyaç kişiden kişiye değişir. Genel bir yaklaşım olarak kilogram başına yaklaşık otuz ila otuz beş mililitre su hesaplanabilir. Yetmiş kilogram ağırlığındaki bir yetişkin için bu, kabaca iki ile iki buçuk litre arasına denk gelir. Sıcak havalarda, egzersiz yapılan günlerde ve emzirme döneminde bu miktar artar. Böbrek ya da kalp hastalığı olanlarda ise sıvı miktarı mutlaka hekimle birlikte belirlenmelidir.
Susuzluğun Gizli İşaretleri
Susama hissi, vücudun su ihtiyacını bildiren son uyarılardan biridir; yani susadığınızda zaten biraz geride kalmışsınızdır. Koyu renkli idrar, öğleden sonra gelen baş ağrısı, yorgunluk, ağız kuruluğu ve kabızlık yetersiz sıvı alımına işaret edebilir. Bazen susuzluk açlık sanılır ve kişi su içmesi gereken anda bir şeyler atıştırır. Acıktığınızı düşündüğünüzde önce bir bardak su içip birkaç dakika beklemek, bu karışıklığı ayırt etmenize yardımcı olur.
Suyu Güne Yaymanın Pratik Yolları
Akşam saatlerinde bir anda iki litre içmeye çalışmak yerine suyu gün boyuna dağıtmak daha kolaydır. Sabah uyanınca bir bardak, her öğünden önce bir bardak ve her ara öğünle birlikte bir bardak içmek, günün büyük kısmını karşılar. Masada ya da çantada sürekli bir şişe bulundurmak, görünür olduğu için hatırlatıcı işlevi görür. Sade suyu sevmeyenler, içine limon dilimi, nane yaprağı ya da salatalık ekleyerek tat verebilir.
İçecek Seçiminde Dikkat Edilecekler
Çay, ayran, maden suyu ve sebze çorbaları da günlük sıvı bütçesine katkı sağlar. Ancak meyve suları, gazlı içecekler ve şekerli soğuk çaylar, sıvıyla birlikte ciddi miktarda şeker de getirir. Deniz kenarında geçen uzun bir yaz gününde, Çanakkale’nin rüzgârlı ama güneşli havasında terleme fark edilmeden artar; böyle günlerde ayran ve sade su en iyi arkadaştır. Kahve ve çayı ölçülü tüketmek, sıvının büyük kısmını sudan sağlamak dengeli bir tercihtir.
Kişisel bir plan için Çanakkale’de diyetisyen desteği sayfasındaki genel bilgilere de göz atabilirsiniz.